HOÀNG VŨ THUẬT - mùa toóc rạp rơm khô

[h2t_052]

HOÀNG VŨ THUẬT

Hoàng Vũ Thuật là tên thật, cũng là bút danh, sinh năm 1945 sinh năm 1945 tại làng Thạch Xá Hạ, xã Hồng Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.

Các tập thơ đã xuất bản:
- Những bông hoa trên cát (thơ, 1979)
- Thơ viết gửi mùa hạ (thơ, 1984)
- Gửi những ngọn sóng (thơ, 1986)
- Giàn bí đỏ (Thơ, 1987)
- Thế giới bàn tay trái (thơ, 1989)
- Cỏ mùa thu (thơ, 1994)
- Đám mây lơ lửng (thơ, 2000)
- Tháp nghiêng (thơ, 2003)

Các giải thưởng đã nhận:
- Giải thưởng văn học nghệ thuật Bình Trị Thiên (1976-1984), Bông Sen Trắng (1984-1988)
- Giải thưởng văn học nghệ thuật Lưu Trọng Lư tỉnh Quảng Bình (1991-1995; 1996-2000)
- Giải thưởng cuộc thi thơ văn “Quyền trẻ em” do Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam và Radda Barnen tổ chức
- Giải thưởng cuộc thi thơ Báo Văn nghệ (1981-1982; 1995)
- Giải thưởng Tạp chí Văn nghệ Quân đội (1998-1999)
- Tặng thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2004 với tập thơ Tháp nghiêng

(Nguồn: Thi Viện)

Như chiếc lá khan buồn mất ngủ
Trên nhành cây cạn kiệt thân hình
Ta ngù ngờ u mê ương dại
Thế giới là ai
Và ta nữa là ai.


Giới thiệu một số bài thơ của Hoàng Vũ Thuật:

HOÀNG AN

ngấn sóng vòng tay biển để lại trên vai
để lại bóng hình thanh tân của gió
vụt hiện tan chảy mất hút
trải dài chữ S bãi cát Hoàng An

chẳng thể bắt níu những sợi tóc vào mùa không ng­ười tuốt chải gặt hái
anh cắt dán cánh đồng lên thân thể em
điều phối cơn m­ưa
vá víu vết thương cuối hạ

xứ sở hiếm mặt trời
chỉ thấy nụ cư­ời kéo anh qua ngã t­ư đường
ánh nắng ló từ khuôn ngực
từ âm thanh tiếng Việt đa sắc
từ vầng trán đóng đinh bật máu môi anh

đó là ảo ảnh phía sau hiện thực
giờ thì anh trồng thêm gốc cây
thuộc loài bạch dương chờ đông sang phủ tuyết
nào có gì ổn định

rồi con sóng tiếp tục xô đổ anh
lúc anh là cát
những con sóng siêu hình lau sạch g­ương mặt cũ
như­ chén rư­ợu đêm ấy
chặng cuối.
12/8/2006


CÁI CHẾT

cái chết đ­ược thử nghiệm
I rắc
giờ thì Li Băng
máu xoáy sẹo đen lòng biển
những ngày thảm khốc tôi vùi chân bên dòng Nêva

ch­ẳng đủ để răn dạy kẻ khác
cuộn tròn mình lo lấy thân xác hơn chăng
ngày anh tôi không về
tôi đứa trẻ chỉ biết hát

thác máu dát đỏ cung điện Mùa Đông
máu chảy trên hè phố tôi qua
tr­ước khải hoàn môn tốp lính kín mặt vành băng trắng
a men
a di đà
tôi giật lùi và chắp tay lên ngực

nhân loại kéo nhau đi về phía bỏng rộp
đủ kiểu
bằng đầu bằng tim bằng tay
như­ anh tôi như­ chú tôi
như­ thời Pi e đệ nhất
chẳng ai nhận biết bư­ớc chân mình

cái chết cao hơn mọi thứ
có thể tin hay không.
10/8/2005


XANH PÊ-TÉC-BUA


nến cháy trong cung điện Mùa Đông
thời nến cháy
tôi tắm ánh sáng ba trăm năm lẻ
lùng săn dấu x­ưa như­ lùng tìm cổ vật
triệu tảng đá đóng băng vuông vắn chảy về
ngạo nghễ pháo đài Pêtrô Páplốp

chiếc mũ ng­ười xà ích trùm kín lọn tóc nâu
g­ương mặt tuy líp
con đ­ường dấu ngã
con đ­ường dấu hỏi
con đ­ường không dấu
lốc cốc vó ngựa đổ vào đêm

Xanh Pêtécbua quả chuông
cộng hư­ởng
giọng vàng
rung trên vòm mộ
trên đư­ờng cong thân thể
trên ngực thần tình yêu
trên thác gió

sông Nêva kim đồng hồ nư­ớc chẻ đôi
nửa ng­ược dòng quá khứ
nơi chiếc mỏ neo kéo biển về rừng
nửa khởi nguyên con tàu
chui ra từ chiếc cầu mở

Xanh Pêtécbua ổ bánh mì đen
tôi cầm lên cánh đồng mạch thơm.
11/8/2006


PHÙ PHIẾM


rao giảng điều vô bổ
huyên thuyên thuyết giáo cũ mèm
ba chân trời
ba gốc cây
ba chiếc bóng

người ta chối bỏ sao anh đắm mê
cơn nắng giận hờn
cơn nắng đắng nghét
phi ngọn roi tê dại lên mặt
da thịt rộp phồng sần chai
ướt sũng thân thể

rao giảng điều vô bổ
không tín đồ không giáo hữu
ngôn từ hẫng hụt phù du
chân trời gốc cây chiếc bóng
ghép mãi chẳng thành.

24/4/2008


sự thánh thiện

như ánh sáng tràn miền u tịch
khép lại khoảng không
phiền muộn
đánh thức bờ phù sa
ủ men cánh đồng trắng

như khí trời khao khát
bật dậy bông hoa
đỏ chót
co giãn nhịp nhàng vòm lá
dâng khúc ca mãnh liệt lặng im

như suối nguồn thơm thảo
miên man
hết tháng cùng năm
hạt thánh
nảy nở muôn loài

như bừng bừng của lửa
làm nóng ran tế bào ngủ quên
rực rỡ trên đỉnh hoan lạc
uyển chuyển
vầng trăng cong .


Tháng bảy,2008

[Xvetta]

Tiếng chim

chim sau hè luôn gọi tôi
tiếng buồn xa xăm đến nỗi
tôi tưởng tiếng của mẹ

giờ ly quê
đôi dép mang đất đai làm hành lý
tôi mở nhiều cánh cửa
tìm nơi di trú
bằng chìa khoá mẹ
trao

nhưng không sao đi hết tiếng chim
xa xăm và buồn
gieo vào tôi những hạt mầm
thời lên bảy.

[Xvetta]

NHỮNG VÌ SAO DỊU MÁT

Những kỷ niệm bên đường quệt vào tay ta
kỷ niệm ấy xa rồi không nhớ nữa
em se sẽ nhắc câu thơ cũ
câu thơ về một thời tuổi thơ
sau lời em khoảng cách vô tư
trời thăm thẳm thắp lên ngàn tinh tú
đất thăm thẳm thắp lên ngàn lá cọ
vì sao chợt rạch bầu trời
như câu thơ thế thôi
em khẽ nhắc để rồi không nhớ nữa
ai nhớ hết bao la tinh tú
sáng giữa trời bao la

Những lá cọ vô tình quệt vào tay ta
những lá cọ như bàn tay dịu mát
vì sao băng sẽ tắt
câu thơ ngày ấy lại về
trong bài hát ngày mai em hát
giữa cuộc đời chân thật
sáng một vì - sao - em
như là bàn tay em
vợi lòng anh xe xiết
câu thơ cũ hồn nhiên em làm sao nhớ được
rồi mai em sẽ quên

Rồi mai cái khoảng cách lặng yên
sống với anh tràn trề sinh lực
rồi mai bàn tay như lá cọ dịu dàng
lá cọ như ngôi sao xanh lấp láy
thầm nhắc về câu thơ thuở ấy
câu thơ day dứt một thời
có thể đàn chim bay về
hót ríu ran trước ngõ
có thể và rất nhiều điều có thể
mà anh chỉ một điều tin
con đường sẽ nở thêm ngàn lá cọ xanh
đêm rực rỡ nở nghìn sao dịu mát.

Mỹ Thủy - 1.1.1979

[Xvetta]

Cùng "một lứa bên trời" với các nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ, Lê Thị Mây, Ngô Minh, Đỗ Hoàng, Hải Kỳ, Lê Đình Ty..., những người cùng sinh ra ở miền gió cát Quảng Bình và cùng làm thơ, trưởng thành thời chống Mỹ, Hoàng Vũ Thuật được nhận nhiều giải thưởng về thơ và nhiều năm giữ chức Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Quảng Bình.

Giải thưởng cũng quan trọng, chức vụ cũng quan trọng, nhưng quan trọng hơn, anh có chỗ đứng trong lòng độc giả, nhờ anh viết liên tục và không cũ. Càng về sau, như nhận xét của nhà thơ Vũ Quần Phương: "Sự nhạy cảm của anh đối với thời gian trở nên sắc bén hơn và cũng cảm thương hơn". Sau đây là tự bạch của anh:

Ám ảnh

Tôi sinh ra và lớn lên trên vùng gió Lào và cát trắng. Thuở nhỏ, khi rỗi rãi, mẹ tôi thường dắt tôi ra thăm ngôi mộ người cha mất lúc tôi mới lên hai. Dấu chân bé nhỏ của tôi vừa đi qua, cát vùi lấp ngay sau đó. Tôi leo lên đỉnh một núi cát gần nhất, nhìn ra bốn phía. Cát và cát mênh mông, trắng đến rợn người. Tôi vốc một nắm cát. Qua các kẽ tay, cát chảy thành dòng về chốn cũ. Kỳ lạ thật. Tôi cố tưởng tượng ra điều gì đó nhưng không hình dung nổi. Có lẽ điều đó theo đuổi tôi đến nay, giúp tôi viết ra những câu thơ mà chính mình cũng không hiểu do đâu và vì sao.

Mẹ

Ngày nào tôi cũng theo mẹ ra vườn. Tôi đưa bàn tay nhỏ xíu đón nhận những lá trầu hình trái tim mẹ tôi hái, bỏ vào sọt tre, kịp ngày mai đi chợ bán. Mẹ tôi bảo: "Lòng tốt thẳng như cây cau, thơm như lá trầu xanh. Lòng tốt không giữ nó như cây cau còi, lá trầu héo...". Tôi mơ hồ hiểu. Ý tưởng của mẹ chi phối suốt cuộc đời cầm bút của tôi. Đừng bao giờ nguôi đi khát vọng, nguôi đi niềm say mê, nguôi đi tình yêu của mình... Để lá trầu xanh và thơm, cây cau sung sức, từ sáng tinh mơ mẹ tôi gánh cạn cả một khe nước tưới vườn.

Mẹ là nguồn sữa suốt đời thơ tôi. Tôi đau đáu nỗi lo "thân cau" đời mình còi cọc, "lá trầu" trong ngực mình không xanh tươi như mẹ hằng mong.

Thơ

Rồi mùa toóc rạp rơm khô
Bạn về quê bạn biết nơi mô mà tìm...

Câu ca dao sinh ra từ mạch sống làng quê, còn chúng tôi lớn lên từ mạch sống lòng mẹ, được dạy dỗ bằng khúc trữ tình dân gian diệu vợi ấy... Tôi học ở xứ sở lạ lùng và bí ẩn mà tạo hóa đã bày ra cho quê hương mình bao điều về phong tục tập quán, tình yêu lứa đôi, nếp sống hằâng ngày, những chuyện đời xưa, các bài vè, các điệu hò trên sông nước, học từ lời chào ra ngõ cho đến tiếng nguyền rủa sao cho hợp lý... Đó là những thang thuốc bổ, hương liệu của nó nhất định không giống bất kỳ một miền quê nào khác.

Nhưng tôi chỉ là tôi nếu không bước ra khỏi làng quê bé nhỏ. Trên nhịp cầu dân gian, tôi làm quen với bao nhà thơ tiên phong khi họ đã tạo ra vũ trụ thơ của mình.

Thơ tôi là những hạt cát li ti ẩn giữa hai nếp nhăn vầng trán mẹ tôi nơi miền quê gió cát Quảng Bình. Nó là dòng chảy buồn buồn như dáng người mẹ mảnh khảnh, một mình băng qua cồn cát khi ánh tà vừa xuống, hoặc những lúc bất ngờ gặp trận bão cát dữ dội... Thơ tôi viết về cái nghiệt ngã, nỗi khắc khoải, dằn vặt về thiên nhiên, về đời sống, về tình yêu... thông qua dòng chảy ấy, viết về vẻ đẹp và nỗi buồn. Dù ở đâu, đi đâu, hạt cát thơ tôi vẫn trở về chốn cũ - vành nôi yên tĩnh nhân ái của mẹ tôi.

Rồi con ra đi cùng tháng ngày lầm lũi
Mẹ đứng giữa vườn như bóng mát chờ con
Và tháng ngày cứ thế dày hơn
Và cứ thế con vẫn là thơ dại.

--------
Nguyễn Thế Thịnh
Bài đã đăng trên vietbao.vn

[Xvetta]

NẾU

nếu
lòng đất bất ngờ dịch chuyển
địa cầu lên cơn sốt trái mùa
những con sóng cuốn chặt thân xác
nhấn chìm tận đáy

nếu
cánh đồng giây lát sa mạc trắng
giận dữ gió
tung chín tầng mây
tuyết vùi vạn kỷ

nếu
núi lửa đột ngột phun trào
sau những chiếc lưỡi đỏ
tro
và bụi

có thể nát trong vòng tay sóng
có thể xác ướp
có thể bụi tro
có thể hai mươi lần chết

hãy
đứng dậy
như lòng đất dịch chuyển
như gió
như lửa.

[Xvetta]

NGÀY GIỜ YÊN TĨNH

- Hoàng Vũ Thuật

Con lại về trong căn nhà nhỏ
Cái vành nôi yên tĩnh đời con
Bậc thềm xưa đá nát rêu mòn
Tường vôi đổ gạch chồng thay tạm đỡ

Trong sâu thẳm chân trời rộng mở
Người mẹ hiền nơi đó nhìn ra
Năm tháng qua tóc mẹ trắng ngà
Dáng mảnh khảnh như tàu lá chuối

Con muốn nói mà không thể nói
Bước vào nhà lặng lẽ ngồi bên
Gốc cau già đổ bóng xuống thềm
Tiếng cu gáy sau hè thân thuộc quá

Ôi đôi mắt khiến lòng con yên ả
Những trở trăn dằn dỗi bấy nay
Những u buồn bè bạn bao ngày
Chợt bay hết chỉ còn đây dáng mẹ

Con lại sống những ngày giờ yên tĩnh thế
Tìm trái bát hoang đỏ mọng dưới lùm cây
Gốc khế đầu mùa hoa tím không hay
Và mong đợi những điều không mong đợi

Rồi con ra đi cùng tháng ngày lầm lũi
Mẹ đứng giữa vườn như bóng mát chờ con
Và tháng ngày cứ thế dày hơn
Và cứ thế con vẫn là thơ dại.

16-6-1985

[Momiji]

CHỈ MÌNH TÔI

- Hoàng Vũ Thuật


Một nỗi buồn nặng trĩu
Không sao cất thành lời
Đêm bên bờ biển tím
Dâng ngợp cả hồn tôi

Tôi nằm như đứa trẻ
Trên cát trắng mịn màng
Những con còng lặng lẽ
Xe cát đằng sau lưng

Ôi ánh sáng lạnh băng
Có gì trên cao ấy
Cái khoảng sáng vô biên
Chỉ mình tôi nhìn thấy

Chỉ mình tôi lúc này
Nỗi buồn sâu hơn biển
Ngàn con sóng khỏa đầy
Không thể nào lấp kín.

[Xvetta]

BÀI HÁT TRÁI DÂU DA

Tôi về cùng mùa thu
Lặng thinh bên cửa sổ
Người bán dâu ngày xưa
Không còn rao đầu ngõ

Ngây ngô tôi đi tìm
Chùm dâu da vàng lịm
Hàng cây xanh cây xanh
Trách tôi sao quá chậm

Nói thế nào em hay
Cù Lao Chàm còn đó
Biển còn dâng sóng đây
Nắng mềm cong mái phố

Mùa dâu thì đã quá
Làm sao mà níu lại
Ôi dâu da dâu da
Thầm thì tôi gọi mãi

Mai rồi tôi xa em
Bao mùa dâu lại tới
Em còn nhớ hay quên
Người tìm dâu năm ấy

Như cánh chim không tuổi
Tôi bay khắp bầu trời
Cất tiếng ca lảnh lót
Dâu da dâu da ơi

Hội An – 25.10.1984

[Xvetta]

[align=right]khát

Tôi bay khỏi hành tinh khi em cúi mặt
ánh đèn vụt tắt
bỏ lại sau lưng trái đất hệt quả cam
trôi giữa dòng sông vàng bất tận
đôi tay trần xẻ nắng mặt trời
quấy lên những đám mây yên nghỉ nghìn năm
em cái mỏ neo cắm vào đất
giằng kéo đời tôi bằng sợi dây thừng hoang dã
những vết cắt trên ngực tứa máu
tôi bay như đứa bé khát nũng bứt khỏi vòng tay mẹ
chờ tiếng gọi yêu thương để lại quay về

Tôi bay khỏi hành tinh cọ xát với những vì sao xa
vũ trụ không ngừng quay va đập sinh và diệt
áo đầy bụi mảnh vỡ thiên thạch xé nát
em lặng im sự im lặng cơn dông
bắt đầu cơn mưa nước mắt
dòng mưa bất thần đổ xuống vai tôi
có phải vũ trụ sinh từ nước mắt

Tôi bay khỏi hành tinh đến hành tinh khác
em vẫn đợi nơi ngõ nhà trái đất
tôi đứng một mình cây cột đèn
đêm đêm hắt bóng loài người đi qua
tôi bay giữa muôn chiều giãn nở phập phồng cõi phù sinh
ẩn hiện, biến tan trong bóng tối
- làm sao biến được
- à mà biến đi
lạ lùng sao tiếng nói hành tinh khác
quấn lấy thân thể tôi vòng thắt sợi dây thừng.

13/4/2004[/align]

[Xvetta]

Thôi miên

Thế giới đẩy xa mọi thứ
Con thuyền không thuộc về biển
Đám mây không thuộc về bầu trời

Nỗi buồn chẳng nơi trú ngụ
Lắt lay sống kiếp ăn mày
Gõ cửa thâu đêm suốt sáng

Anh không thuộc về em
Không lực hút không lực đẩy
Cách biệt hai thiên hà

Thế giới đẩy xa mọi thứ
Hiểm hoạ và đọa đày
Bão táp ngày ngày áp đảo hàng cây.

27/1/2005