ĐỊA DANH  19/04/2009  
Làng "Nề vương"
Từ lâu người người dân làng Diêm Điền (nay là phường Đức Ninh Đông , thành phố Đồng Hới, Quảng Bình) đã nổi tiếng với nghề thợ nề.




Nhưng ít người biết rằng, tại ngôi làng này có một người được vua Gia Long phong “Nề vương”-ông vua thợ nề.
 
“Kinh thành” của thợ nề

Những ngôi nhà khang trang ở làng Diêm Điền - Đồng Hới.

 
Ông Bùi Quảng Đại là một trong những người am tường nhất về nguồn cội của làng thợ nề nổi tiếng nhất đất Quảng. Ông Đại hiện còn lưu giữ cuốn gia phả của dòng họ Bùi làng Diêm Điền, trong đó có nhiều tư liệu quý về làng thợ nề nổi tiếng này. Theo cuốn gia phả: Làng được dựng lên vào khoảng cuối thế kỷ thứ XVI.
 
Người đầu tiên có công lập làng là ông Bùi Văn Đắc, nguyên quán  ở Thái Thụy, Thái Bình cùng gia đình vào đây khai khẩn. Đây là vùng đất  nằm giáp sông Nhật Lệ nên những cư dân ban đầu đến đây chủ yếu làm nghề cá và nông nghiệp. Dần dần, người dân làm thêm nghề muối. Cũng từ đó làng này có tên là làng Diêm Điền (“Diêm” nghĩa là muối, “Điền” nghĩa là ruộng). Trong cuốn gia phả ghi rõ, ông Bùi Văn Đắc sinh năm 1646, con trai của ông Bùi Đại Lang - tức Triệu Thái Tổ (không rõ năm sinh, năm mất).

 Gia phả cũng ghi rằng, trong dòng họ có một người giỏi làm nghề thợ nề tên là Bùi Cao Đạo. Ông Đạo sinh năm 1765, là người luôn xây nhà dựng cửa cho người dân. Do có tay nghề khéo nên ông được nhiều nơi mời đi làm. Tiếng lành đồn xa, tay nghề của ông dần dần được cả những người dân ở những vùng xa biết đến. Đến đời chúa Nguyễn Phúc Thuần, ông Bùi Cao Đạo đi làm thợ nề trong triều Nguyễn. Nhờ tay nghề cao, nên ông được vua Gia Long sắc phong cho là Nề vương (tức là vua của thợ nề).

Sau khi ông mất, theo sắc phong của vua Gia Long để lại, con cháu thời bấy giờ mới đóng góp xây miếu thờ ông, đặt tên miếu là “Miếu Hội của thợ nề”. Miếu này được xây dựng tại Diêm Thượng (nay là tiểu khu Diêm Thượng, phường Đức Ninh Đông).
 
Theo những cụ cao niên: Trước đây, cứ đến ngày 21/11 (âm lịch), thợ nề các vùng xung quanh đều đem lễ vật đến ngôi miếu này để tổ chức ngày giỗ “Nề vương”. Tuy nhiên, từ khi ngôi miếu này bị bom đạn Mỹ phá hoàn toàn thì việc cúng lễ không được hoành tráng như trước. Tuy nhiên, cho đến tận bây giờ, hàng năm vẫn có nhiều thợ nề ở Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế đều đem lễ vật đến để giỗ ông. Các trưởng đoàn của nghề thợ nề ba tỉnh trên tập trung lại làm mâm cơm đặt ngoài trời để cúng cho “Nề vương” sau đó tự tổ chức liên hoan tại nhà...

Thợ làng từng tham gia xây dựng Quảng Bình quan

Những công trình mới mọc lên ỏ Quảng Bình có bàn tay xây dựng của người làng Diêm Điền. Ảnh: T.G

 
Ông Bùi Quảng Đại bật mí: “Ông nội và bố tui cũng đi làm nghề thợ nề khá giỏi. Bố tui trước đây vốn là cán bộ kiến trúc Quảng Bình, từng tham gia xây dựng công trình Quảng Bình quan. Năm 16 tuổi, tui đi theo cha đi làm thợ nề. Trong suốt cuộc đời làm nghề thợ nề, tui từng đảm nhận xây dựng nhiều công trình như Tháp nước Đồng Hới, trụ sở UBND thị xã, thị ủy Đồng Hới...”.

Thợ nề của làng Diêm Điền là những người có tay nghề rất khéo. Các công trình từ lớn đến nhỏ, từ đơn giản đến tinh xảo, họ đều làm rất tốt. Nhiều công trình quan trọng như Thành Đồng Hới, Quảng Bình quan, trụ sở làm việc, nhà ở, công trình dân sinh... trên địa bàn đều có dấu tay của những người thợ nề làng Diêm Điền...

Giàu lên nhờ... nghề thợ nề

Ông Bùi Quảng Đại là một trong những người am tường nhất về nguồn cội của làng thợ nề nổi tiếng nhất đất Quảng.

 
Nghề thợ nề đã phần nào giúp người dân Diêm Điền từng bước vượt qua đói nghèo và họ đã làm giàu bằng chính tay nghề của mình. Nhìn chung, nghề xây dựng mang lại một khoản thu nhập đáng kể cho người dân nơi đây.
 

Cùng với quá trình đô thị hóa, kiến trúc tỉnh Quảng Bình cũng như phố phường Đồng Hới đang ngày một khang trang và đẹp hơn. Rất nhiều công trình xây dựng đang mọc lên như nấm, góp phần tô điểm cho vẻ đẹp bề thế của một đô thị trẻ. Nhưng mấy ai biết rằng, dấu chân của những người thợ nề làng Diêm Điền (nay thuộc phường Đức Ninh Đông, TP. Đồng Hới) in hằn khắp nhiều nẻo làng quê, đôi bàn tay của họ đã âm thầm góp công tô vẻ, dựng xây nên hàng trăm, hàng ngàn... công trình !

Theo ông Bùi Hồng Quân, Phó Chủ tịch phường Đức Ninh Đông: Từ nhiều đời nay bà con làng Diêm Điền chủ yếu sống dựa vào sản xuất nông nghiệp (chủ yếu là trồng lúa). Nói nông nghiệp là nghề chính, nhưng thực chất do đất sản xuất khan hiếm, thời tiết khắc nghiệt... bình quân mỗi năm người dân địa phương chỉ sản xuất trong vòng 3 tháng. Với 3 tháng sản xuất này, nếu may mắn được mùa, chỉ đủ đảm bảo lương thực cho bà con trong vòng 6 tháng trong năm. Thời gian còn lại, đa số bà con đều đi làm nghề xây dựng để kiếm thêm thu nhập...

Từ già, trẻ, gái, trai...đủ mọi lứa tuổi của làng Diêm Điền, hơn 75% đều tham gia làm xây dựng nếu họ vẫn còn đủ sức khỏe. Người làng Diêm Điền đi xây dựng trên khắp nẻo làng quê, công trình lớn, nhỏ. Tờ mờ sáng, những đoàn người làng Diêm Điền thường rủ nhau mang theo bay, búa, xẻng... (dụng cụ nghề xây dựng) tỏa đi khắp nơi, đó là cảnh thường gặp tại mảnh đất này. 

Phường Đức Ninh Đông hiện có 6 công ty xây dựng, do người địa phương làm chủ, tạo công ăn việc làm thường xuyên cho hàng trăm lao động trong và ngoài địa phương. Bình quân mỗi năm, các công ty này đã đóng góp cho địa phương trên dưới 100 triệu đồng xây dựng các công trình phúc lợi xã hội, làm từ thiện cho địa phương.

 Bên cạnh đó, Đức Ninh Đông có trên 45 tổ, nhóm thợ xây, bình quân mỗi tổ khoảng 20 đến 25 người. Nghề xây dựng đã mang lại một khoản thu nhập đáng kể cho người dân, bình quân mỗi tháng thu nhập trên dưới 1,2 triệu đồng/1 lao động. Điển hình tại địa phương có công ty Đức Thắng, do ông Trần Đại Thắng làm giám đốc hành nghề xây dựng, mỗi năm đạt doanh thu trên 10 tỷ đồng, tạo công ăn việc làm thường xuyên cho hơn 60 lao động.

Nhờ có nghề xây dựng, đến nay tỷ lệ hộ nghèo đã giảm xuống còn 3,6%. Năm 2007, giá trị từ dịch vụ tiểu thủ công nghiệp, ngành nghề (chủ yếu từ nghề xây dựng) đã mang lại tổng giá trị thu nhập  26,5 tỷ đồng, chiếm 65% tổng giá trị thu nhập toàn phường.

Ông Bùi Hồng Quân cho rằng: “Trong phường, hiện tại, người người, nhà nhà trên địa bàn đều tham gia đi làm xây dựng và đóng góp một khoản không nhỏ trong nguồn thu của địa phương và từng bước đưa các hộ dân thoát khỏi đói nghèo”. Ông Quân cũng cho biết thêm, UBND phường đang xây dựng một đề án để trình lên cấp trên, xin được công nhận Diêm Điền là một làng thợ nề truyền thống, từ đó làm cơ sở thành lập hiệp hội làng nghề!.
 
Vĩnh Quý (nguồn giadinh.net)

Quay về
        
Các bài khác:

  Trang chủ