Hò Khoan Lệ Thủy

[Banana]

Hò khoan Lệ Thuỷ

(Nữ) Hò khoan (hơ) hời khoan (hơ) mời bạn xô (hơ) hô khoan
(Xô) Ơ là hô!
(Nữ) Thiếp gặp chàng dạ mừng hớn hở
Chàng gặp thiếp như mà hoa nở trên (hơ) bồn
(Xô) Hơ hô khoan ơ là hò khoan ơ hò khoan
(Nữ) Nghiêng tai mà hỏi với trai khôn
Thầy mẹ ở nhà đã sửa (hơ) chậu
(Xô) Ơ là hô!
(Nữ) Ơ (hơ) sửa chậu xây bồn mô (hơ) chưa
(Xô) Ơ là hô!
(Nam) Anh nỏ thiếu chi nơi màn loan mà chiếu kế
Nỏ thiếu chi nơi mà cao bệ dài (hơ) giường
(Xô) Hơ hô khoan ơ là hò khoan ơ hò khoan
(Nam) Em đừng chê anh nghèo mà tráo đấu lường thưng
Em chớ nghe thầy ơ với ơ (hơ) mẹ
(Xô) Ơ là hô!
(Nam) Ơ hơ với mẹ khiến em đừng có thương ơ (hơ) anh
(Xô) Ơ là hô!

Dưới đây là bản dịch sang tiếng Anh:

River Song
Central folk song (Quảng Bình Province)

(Female solo) Heave-ho, please join in the singing
(Chorus) Heave-ho
(Female solo) When I met you I was full of joy
When you met me, you felt like a flower blossoming
(Chorus) Heave-ho
(Female solo) Whispering in your ears, I asked whether your parents already prepared for our futurẻ
(Chorus) Heave-ho
(Male solo) I do not need others' proposals, since I am yours
(Chorus) Heave-ho
(Male solo) Please don't despise my poverty and change your heart
(Chorus) Heave-ho
(Male solo) Please don't listen to your parents and stop loving me!
(Chorus) Heave-ho

(Dẫn lại http://www.biennho.net/home/modules.php?op=modload&name=Lyrics&file=index&req=showcontent&id=2303)

Tham khảo thêm về Hò khoan Lệ Thuỷ:
1/ http://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%B2_kh ... %E1%BB%A7y
2/ http://www.mangdulich.com/home/modules. ... e&sid=1069

Nghe Hò khoan Lệ Thuỷ:

Hò Khoan Lệ Thủy (Sáng tác: Chưa rõ - Thể hiện: Nhiều ca sĩ)

[Hoanggia.dai]

Lâu lắm mới được nghe hò khoan Lệ thủy, món ni hấp dẩn em lắm, nhưng hình như càng ngày nó càng thui chột thì pải, bây giờ muốn nghe chắc khó.Thanks pác nhiều

[Banana]

Trước đây, có lần mình đã hỏi trong Âm nhạc theo yêu cầu trên QBO, nhờ bạn nào đó biết thì tìm giúp bài "Hò khoan Lệ Thuỷ", thế mà không thấy phản hồi gì. Cách đây không lâu, lùng sục mãi mới tìm ra bài này trên nhacso.net.

Xem ra "Hò khoan Lệ Thuỷ" có số phận tương tự như nhiều làn điệu dân ca khác của VN đang dần thui chột đi như bạn hoanggia.dai nói. Nhưng thực tế có phải vậy không, điều này phải nghe các bác ở địa phương rành rẽ chuyện này lên tiếng mới được. Bác Dê à, bác người gốc làng ca hát, làng nghệ sĩ trứ danh của QB, bác vào cho ý kiến xem tình hình có đúng như anh em vừa đoán mò hay không. "Hò khoan Lệ Thuỷ" bây chừ ra răng hở bác Dê? À, khi mô có điều kiện, bác kiếm được cái audio thu giọng của người dân Lệ Thuỷ hát hò khoan thì hay quá.

[dvh_itdr]

Đầu tiên mình rất muốn cảm ơn Banana về sự nhiệt thành với quê hương QBình. Có lẽ ko ít nhiều người có tâm huyết với QBO như Banana trong mọi lĩnh vực như ri.
Nhớ lần đầu gặp BNN, Mấy anh em ngồi ở Lư Trà Quán rồi cùng về nhà anh. Ba anh em kưa hết chai Napoleon mà vẫn thòm thèm vì mối mực ngon quá. Lần đó mấy anh em cũng tâm sự nhiều và mình ấn tượng về một "chuối" ngay từ hôm đó.
Thời gian trôi đi, Banana vẫn gắn bó và chung tình với mọi hoạt động của QBO cũng nhưng bao người QBình khác. Và giờ đây, khi đọc những dòng tâm tư và nội dung của bài "hò khoan Lệ Thủy", thực sự mình cảm thấy hổ thẹn khi Banana còn biết rõ những điệu hò khoan, những khúc ca truyền thống của quê hương mình trong lúc DVH chỉ biết qua câu hát ("Hò khoan Lệ Thủy" có trong một đoạn lời ca trong tác phẩm "Quảng Bình quê ta ơi" của nhạc sỹ Hoàng Vân).
Thực sự mà nói, mình cảm phục sự nhiệt huyết của Banana với QBO nói chung và những gì thầm lặng mà Banana đóng góp với QB nói riêng. Chúng tôi cảm ơn bạn!
(Bình thường DVH ít khi cảm xúc như ri lắm )

[Hoai Van]

Nhà miềng ở Hồng thủy, Lệ thủy, ở đó có cái Vời, ngày xưa chưa có đập Mỹ Trung ngăn mặn ở vời là nước lợ có rất nhiều Rạm, cua, lệc, tôm đất, cá bống trắng, cá bống mũ, và rất nhiều loài chim sống trên vùng vời này. Ban đêm các cô các chú thường mang Dũi, Chạy hoặc Véc ra vời bắt cá bắt tôm. Giữa vời có con sông Kiến Giang bên kia vời là Hoa thủy, Bên ni vời là Hồng thủy con gái con trai hai bên thường hò đối đáp lẫn nhau mỗi khi đi chạy tôm, dũi cá. Câu hát cất lên trong đêm yên tĩnh nên nó ngân và vọng đi rất xa, tốp này hát vu vơ văng vẵng, và tốp khác lại vu vơ đối đáp, rồi thì dò hỏi lẫn nhau và dần dần họ nói chuyện bằng các câu hát nghe dí dỏm và rất hay cho đến khi mặt trời sắp rạng đằng đôngvà kết thức một đêm làm việc. Hò đối đáp kiểu này không có bài hát cụ thể, mà tùy theo diễn biến câu chuyện của các bên cứ kéo dài kéo dài mãi... Hò đối đáp này cũng là một nét đặc trưng của vùng trũng Hồng - Hoa. Tuy nhiên bây giờ đập Mỹ trung làm ngọt hóa vùng vời và làm tuyệt chủng tất cả các nguồn lợi thủy sản mà Toản kể ở trên nên ko có ái đi chạy đi dũi nữa, dần theo đó loại hình nghệ thuật hò đối đáp nơi làng mình cũng tỏi theo... tiếc thiệt!

[Banana]

@Dê vê hát: Hôm qua đúng là ngày đẹp giời nên tự dưng bác cảm khái dữ thế. Hehe, nhớ chuyện cũ mà thấy tiếc thật, hôm đó mồi còn nhiều mà riệu thì hết. Bác rút kinh nghiệm nhá, để dành riệu nhiều nhiều một chút, một chai như bữa nớ khí hơi ít

@toantq: Cám ơn Toàn vì câu chuyện thú vị. Nói như Toàn thì hò Lệ Thuỷ gắn với hoạt động lao động của người địa phương. Có cách nào để người ta vẫn hò vẫn hát mà không cần tới môi trường ca hát như trước đây không? Kể ra cũng khó nhỉ.

À, Toàn giải thích giúp mấy phương ngữ "vời", "dũi", "chạy", "véc" có nghĩa là gì.

[Hoai Van]

......Nói như Toàn thì hò Lệ Thuỷ gắn với hoạt động lao động của người địa phương. Có cách nào để người ta vẫn hò vẫn hát mà không cần tới môi trường ca hát như trước đây không? Kể ra cũng khó nhỉ.

Đúng là hò khoan lệ thủy gắn liền với hoạt động lao động của người dân địa phương, Nhưng nay cuộc sống ngày càng phát triển, người dân cũng không còn phải lao động vất vã và nhiều như trước, các hoạt động hằng ngày không còn mang tính phong trào, tính tập thể cao như ngày xưa... Và sự du nhập ngày càng nhiều các hình thức thưởng thức văn hóa nghệ thuật làm cho cái văn hóa phi vật thể chân chất của quê mình ... Thời gian trôi đi không ai quan tâm gìn giữ nó thì nó sẽ mai một dần và mất đi.
Để bảo tồn cần có những người có tâm huyết, bỏ công sức, thời gian để gây dựng lại niềm đam mê, sự yêu thích trong thế hệ trẻ, Mình nghĩ...Nếu có sự quan tâm của đoàn thể, của những cán bộ văn hóa huyện, xã, đưa hò đối đáp vào trong các buổi sinh hoạt chi đoàn thôn xóm rồi đưa làm tiết mục bắt buộc trong các buổi liên hoan văn nghệquần chúng... Thì có khi cũng giúp cho nó sống lại đôi chút... Cần phải có người thổi lửa vào đam mê tề

À, Toàn giải thích giúp mấy phương ngữ "vời", "dũi", "chạy", "véc" có nghĩa là gì.

- Vời:... Toản cũng không biết dùng từ gì để diễn tả nó cho Chuối hiểu chính xác nữa... Nhưng nó là một vùng trũng, nước lợ, ở hạ lưu sông Kiến Giang. Mùa nước lớn thường ngập tới ngực, còn mùa khô thì thường ngập tới thắt lưng. Ở đó có rất nhiều loài rong người dân thường vớt về làm thức ăn cho Cá nuôi trong hồ và dùg làm phân xanh bón cho cây trồng...(Ai hiểu diễn tả cho tớ với hí)
- Chạy, Dũi là các công cụ được đan bằng tre dùng để bắt các loài cá nhỏ như cá bống trắng, tôm, cá bống mũ,(giống như cá bống dừa trong Nam) Dũi khác với chạy vì Dũi có một cái đụt (ở phần cuối, nơi gắn với một cái rọ để đựng cá tôm không cho chúng thoát ra ngoài khi dũi được) 2 loại này có hình dáng cách sữ dụng giống nhau, đều được thả xuống Vời rồi 1 or 2 người ở phía sau đẩy đi, được 1 khoảng thì nhấc lên và bắt cá..
- Véc : Cũng là một dụng cụ để đánh bắt cá. (lưới kéo cá) Phù phù... đại khái là như rứa đó

[kiengiangriver]

Nếu có sự quan tâm của đoàn thể, của những cán bộ văn hóa huyện, xã, đưa hò đối đáp vào trong các buổi sinh hoạt chi đoàn thôn xóm rồi đưa làm tiết mục bắt buộc trong các buổi liên hoan văn nghệquần chúng... Thì có khi cũng giúp cho nó sống lại đôi chút... Cần phải có người thổi lửa vào đam mê tề

Cô/ chú ni ở Hồng Thủy hay đang ở xa hay răng mà không chịu cập nhật tin tức chi hết. Khi mô có thời gian, ghé qua mấy xã vùng giữa của Lệ thủy để nghe lại điệu hò khoan. Điếc lỗ tai luôn ấy chứ !!! Ở xã anh cũng đã thành lập câu lạc bộ hò khoan cách đây cũng hơn 3 năm rồi. Mỗi lần sinh hoạt, các cụ hò hát ầm ầm, nghe cũng vui tai. Để khi mô có điều kiện thu âm lại rồi gửi tặng . Nhớ hồi còn nhỏ, những đêm trăng sáng, thanh niên nam nữ 2 bên bờ sông Kiến Giang ngồi hò đối đáp, trước thanh, sau tục....vui dã man con ngan ! Có thằng bạn hò hay cực, hắn hò thanh cũng được, mà tục cũng xong, vần mô ra vần nấy. Cuộc sống vất vả, bon chen, cơm áo gạo tiền nên thời gian gần đây dường như không còn những cuộc hò đối đáp 2 bên dòng sông. Chỉ còn lại những sinh hoạt trong không gian chật hẹp của những hội trường nhỏ của xóm và thôn. Trăng (moon) không, Sao (star) cũng không, làn gió mát cũng không (chỉ có gió của quạt máy ) thì lấy đâu ra nhiều cảm xúc và cảm giác thăng hoa để hò cho hay. Dù sao đi nữa, bảo tồn những làn điệu dân ca bởi sự ra đời của các câu lạc bộ hò khoan Lệ Thủy của chính những người nông dân chân chất một nắng hai sương cũng là một việc rất đáng được trân trọng trong thời điểm hiện nay.

- Vời:... Toản cũng không biết dùng từ gì để diễn tả nó cho Chuối hiểu chính xác nữa... Nhưng nó là một vùng trũng, nước lợ, ở hạ lưu sông Kiến Giang. Mùa nước lớn thường ngập tới ngực, còn mùa khô thì thường ngập tới thắt lưng. Ở đó có rất nhiều loài rong người dân thường vớt về làm thức ăn cho Cá nuôi trong hồ và dùg làm phân xanh bón cho cây trồng...(Ai hiểu diễn tả cho tớ với hí)

Cô/chú ni ở Hồng Thủy gần phá Hạc Hải ngày xưa thế mà cũng quên . Thực ra ngày xưa, khi chưa có đập Mỹ Trung thì phá Hạc Hải (nơi hạ nguồn của con sông Kiến Giang đổ về rồi từ đó hòa vào dòng sông Nhật Lệ để đổ ra biển) là một nơi có thể nói là khá hoang vu, mặt nước mênh mông, tôm cá cua rất nhiều. VỜI chỉ là một thuật ngữ /từ của nhân dân địa phương để chỉ 1 vị trí/địa điểm có mặt nước để đánh bắt và khai thác thủy sản nước lợ và thường được sử dụng bởi những người làm nghề chài lưới (những người dân khác (cư dân nông nghiệp...) cũng sử dụng từ VỜI bởi sự ảnh hưởng/thói quen từ những người làm nghề chài lưới). Tuy nhiên, theo như cảm nhận chủ quan của mình thì từ VỜI trong thời gian gần đây cũng ít được nghe (cụ thể là ở xã mình) vì từ ngày có đập Mỹ Trung thì phá Hạc Hải gần như cạn dần theo năm tháng (đầm phá đang chết hoặc nói cách khác là đang ở cuối chu kỳ phát triển bởi các tác động của con người). Những người làm nghề chài lưới, đánh bắt ngày xưa cũng chuyển đổi nghề nghiệp nên có lẽ trong thời gian không xa, thuật ngữ VỜI chỉ tồn tại trong ký ức và trong những cuốn sách tạm gọi là "Phương ngữ Quảng Bình" nhỉ

[Hoai Van]

Cô/ chú ni ở Hồng Thủy hay đang ở xa hay răng mà không chịu cập nhật tin tức chi hết...

- Đúng là miềng đã xa quê lâu lắm rồi, mỗi năm về được 1-2 lần mỗi lần vài ngày nên ...
- Ừ hè...Vời có tên là Phá Hạc Hải

[dvh_itdr]

Cảm nhận về Hò khoan Lệ Thủy mà không có O mô vô cho rôm hè. Hò khoan thì phải có nam có nữ và "phải đưa ra kéo về" đều đặn nhịp nhàng mới đúng chơ .
Còn miềng thì vẫn công việc quen thuộc là "ký tấm sec" chuyển bài viết ra trang chủ (Dạo ni hay xem "Ai là triệu phú" của VTV3 nên nhiễm anh Sâm rồi, rất muốn ký sec )

Đấy, $ 1 cái là suýt quên cái chính cần nói:
BÀI VIẾT ĐÃ ĐƯỢC ĐƯA RA TRANG CHỦ Ở LINK NÀY

Một lần nữa cảm ơn Banana và các bác đã cung cấp nhiều thông tin thú vị cho QBO.