Những bài hát về Quảng Bình (nghe online, cập nhật liên tục)

[focus]

Vấn vương minh hóa quê mình nghe hay hay nhỉ? hình như giống một bài quan họ thì phải " thương nhau tam tứ núi anh cũng trèo ngũ lục sông anh cũng lội, vạn đèo anh cũng qua" (không biết nhớ đúng không nữa )
Mà "HÔI LÊN" là sao nhỉ ? hay chỉ là thế thôi, giống "í ơi" cho đủ nhịp

Bài Suối Bang thì không nghe được nên chưa biết có hay không

Ơ thì chèo đèo lội suối lên ngược thì "hôi lên" là phải rồi chứ còn sao nữa ạ. Giống như chèo đò thì có hò mái đẩy ấy, mà em chả biết người ta hò mái đẩy như thế nào nữa. Em sì pam tí tẹo thôi. Nói nhỏ với focus, đúng là "hổ phụ sinh hổ tử" anh ạ!

Ở Minh Hóa có hò Minh Hóa và Hò giã gạo nổi tiếng (nghe rứa thôi chứ miềng cũng chưa biết họ hò như răng cả - Nhờ các bác ở Minh Hóa giải thíchh giùm cho bà con tường tận).
Tuy nhiên giai điệu "Hôi lên! Hôi lên..." thì chắc chắn là điều hò của Minh Hóa rồi. Mình cứ hình dung các bác ở đó đang đẩy cái gì đó lên dốc và phải hò nhau để đẩy vậy. hehehe. Đúng không ta (Dạo nì xem "bỗng dưng muốn khóc" tự nhiên thấy "bỗng dưng muốn ... thắc mắc" quá àh .

Dylan (luôn chứ ko @ nữa) Xvetta: Đây! Chụp ở Tam Đảo của O đó

[focus]

Vấn vương minh hóa quê mình nghe hay hay nhỉ? hình như giống một bài quan họ thì phải " thương nhau tam tứ núi anh cũng trèo ngũ lục sông anh cũng lội, vạn đèo anh cũng qua" (không biết nhớ đúng không nữa )
Mà "HÔI LÊN" là sao nhỉ ? hay chỉ là thế thôi, giống "í ơi" cho đủ nhịp

Bài Suối Bang thì không nghe được nên chưa biết có hay không

Nhân cái sự thắc mắc "HÔI LÊN" của Maihoangtran , mình post luôn 1 bài viết trích trong nghiên cứu về các làn điệu dân ca, hò, vè,... của cả tỉnh Quảng Bình ("Bảo tồn và phát triển dân ca Quảng Bình") do thân phụ mình - nhạc sỹ Dương Viết Chiến - nghiên cứu. Đây là bộ tư liệu đồ sộ và phong phú nhất hiện có về dân ca Quảng Bình.

Mình sẽ trích 1 đoạn 3 trang (trong khoảng hơn 300 trang) về bộ tư liệu trên. Tuy nội dung dưới có tính "hàn lâm" về âm nhạc nhưng nói chung đây là một trong những làn điệu dân ca của quê mình nên các bác cứ bình tĩnh mà nghiền ngẫm


HUYỆN MINH HOÁ

Huyện Minh Hoá là một trong hai huyện miền núi, nằm ở vùng Tây Bắc của tỉnh Quảng Bình. Phía Đông và Đông Bắc giáp huyện Tuyên Hoá, phía Tây và Tây Nam giáp dãy Trường Sơn, có đường biên giới tự nhiên giữa hai nước Việt - Lào, phía Đông Nam giáp huyện Bố Trạch. Với đặc điểm địa hình như vậy, âm nhạc dân gian của huyện miền núi Minh Hoá chắc chắn sẽ có sự giao thoa với các huyện Tuyên Hoá, Bố Trạch và tỉnh Nghệ - Tĩnh cũ.
Hiện nay ở Minh Hoá còn truyền giữ được một số làn điệu dân ca đặc sắc riêng của các dân tộc thiểu số vùng rừng núi phía Tây Bắc tỉnh Quảng Bình. Đó là các làn điệu: hò thuốc cá (còn gọi là điệu hôi lên), hát đúm, hát ru, hát Bà phó (còn gọi là hát đàn); ngoài ra còn có một số điệu hát khác mà có thể do giao thoa âm nhạc dân gian với các vùng miền khác mà có, như hát ca trù, hát sắc bùa, hát nhà trò... phổ biến là một số làn điệu dân ca của người Kinh.

1- Hò thuốc cá

Hò thuốc cá là một điệu hò của đồng bào các dân tộc thiểu số huyện Minh Hoá ngày xưa sống ở vùng rừng núi, ven khe suối. Điệu hò thuốc cá được bắt nguồn từ việc đi thuốc cá tập thể của đồng bào dân tộc thiểu số. Người dân đi từng đoàn lên đầu nguồn các con suối, con khe, nơi có những tảng đá lớn làm bệ, rồi lấy đá xây lại thành cái cối, rồi dùng gốc cây, vạt hai đầu làm chày, đâm vào cối đựng một loại rễ cây có độc tố họ tìm chặt trong rừng về (thường là rễ cây tèng, có nhiều ở rừng Minh Hoá).
Công việc đâm tèng phải làm đông người cùng một lúc, để nước có độc tố từ rễ cây tèng tuôn chảy ra khe suối nhiều, đủ làm cho cá ở các vực nước sâu như Rục Mòn khe Dinh, vực Luỵ khe Sạt, vực An khe Dòn... bị say, nổi lên. Người dân bắt cá về, ăn chia vui vẻ, phấn khởi, mang nét sinh hoạt cộng đồng cao.

Trong quá trình lao động nặng nhọc, đâm rễ cây tèng tập thể đó, họ đã hò hát theo nhịp đâm chày tập thể vào cối đựng rễ cây tèng, để động viên nhau, quên mệt nhọc và thời gian. Từ đó, dần dần xuất hiện điệu hò thuốc cá và đã được lưu truyền cho đến ngày nay.

Chúng ta có thể thấy hò thuốc cá diễn ra cùng một lúc và tại một vị trí ở cái cối mà người ta đã dùng đá xếp lại trên các tảng đá lớn. Điểm cần chú ý là lúc giã tèng, có đông người cùng làm một động tác như nhau, rập ràng và mạnh mẽ. Chính do cái cối đá tự xếp có đường kính khá rộng đó, nên nhiều người cùng làm một lúc được. Nghĩa là tất cả mọi người giả rễ cây tèng tại đó cùng làm một động tác như nhau ở cùng những thời điểm như nhau (cùng đưa chày lên, rồi cùng giã chày xuống cối đá một nhịp). Sau này, khi nghiên cứu hò giã gạo Lệ Thuỷ chúng ta sẽ thấy việc giã gạo chỉ có thể giã chày đôi đến chày tư là tối đa ở mỗi cối gạo.

Hò thuốc cá từ lúc nguyên sơ, có giai điệu khá đơn giản, ít luyến láy, nhưng tiết tấu rất khoẻ mạnh, dứt khoát theo nhịp 2/4. Về phần lời ca, chủ yếu dựa vào những câu lục bát có nội dung phong phú như: cầu nguyện để thuốc được nhiều cá, bình yên trở về hoặc đối đáp nam nữ tỏ tình với nhau v.v...

Khi hò, người ta có thể tăng thêm từ trong câu lục bát theo hình thức nhắc lại hoặc thêm các từ đệm như : chừ, mà, rồi, ơ.. .
Ví dụ:
- Câu: Giã tèng thì giã cho sòng
Để cho cá chết đầy sông đầy bờ
Thì được hò là: Giã tèng (ơ) thì giã (sòng) cho sòng
Để cho (chừ) cá chết (mà) đầy sông (bờ) đầy bờ.
- Câu: Cấp nhau đi thuốc Rục Mòn
Đến khi cá chết chặt đòn mà sương (sương là gánh)
Thì được hò là: Cấp nhau (ơ) đi thuốc (Mòn) Rục Mòn
(chừ) Đến khi (mà) cá chết (ơ) chặt đòn (sương) mà sương
- Câu: Cấp nhau đi thuốc làng Ang
Đến khi cá chết vôốc (vôốc là gọi) làng mà sương
Có thể hò là: Cấp nhau (mà) đi thuốc (ơ) làng Ang
(mà) Đến khi (ơ) cá chết (chừ) vôốc làng (sương) mà sương
- Hoặc câu: Trời mưa nước chảy quanh hồi
Anh không lấy vợ, ai đâm bồi anh ăn ?
Thì được hò là: Trời mưa (rồi) nước chảy (hồi) quanh hồi
(Chừ) Anh không (mà) lấy vợ, ai đâm bồi (ăn) anh ăn?
Trong hò thuốc cá có một người hò cái, có khi do đông người quá, cộng với tiếng ồn ào của suối nước chảy mà phải có một vài người cùng hò cái mới nghe được; số người còn lại là hò xố. Còn vì sao hò xố lại có cụm từ "hôi lên là hôi lên", theo tôi nghĩ: rễ cây tèng có độc tố, chắc là có mùi hôi nồng nặc, nên người dân giả tèng muốn cho thuốc càng nồng, càng hôi, làm cho cá say chết càng nhiều. Do vậy, phần xố trong hò thuốc có cụm từ "hôi lên là hôi lên" là vậy.

* Cách hò như sau:

Cách hò thông thường và đơn giản nhất là người hò cái hò hết câu 6, tất cả hò xố: "hôi lên là hôi lên", người hò cái tiếp tục hò hết câu 8, rồi tất cả hò xố: "hôi lên là hôi lên" để kết thúc một câu hò.
Cũng có khi trong câu 6, người hò cái chỉ hò 4 từ đầu của câu, rồi ngắt để hò xố: "hôi lên là hôi lên" và sau đó hò tiếp 2 từ còn lại để hò xố: "hôi lên là hôi lên" rồi mới hò tiếp vào câu 8. Trong câu 8 cũng vậy, có khi người hò cái hò 4 từ một, cùng với từ đệm, tất cả hò xố:"hôi lên là hôi lên", hoặc hò 2 từ một, cùng với từ đệm để hò xố "hôi lên là hôi lên" kết thúc cho một câu hò (trường hợp này, trong câu 8 đã có đến 4 lượt xố con "hôi lên là hôi lên" mới kết thúc câu hò),v.v...
Ví dụ: Câu hò " Ai lên Minh Hoá quê mình
Chè xanh, mật ngọt, thắm tình nước non"

* Cách hò thông thường:
Ai lên (ơ) Minh Hoá (mình) quê mình "hôi lên là hôi lên"
(chừ) Chè xanh (ơ) mật ngọt (mà) thắm tình (non) nước non "hôi lên là hôi lên"
- Kết cấu câu hò: 6 / tức là người hò cái hò 6 từ câu lục rồi dừng để xố con "hôi lên là hôi lên"
8 / hò 8 từ của câu bát rồi dừng để xố con "hôi lên là hôi lên"

( Chép nhạc điệu hò thuốc - focus chưa làm)

* Các cách hò khác:
+ Ai lên (ơ) Minh Hoá (mình) quê mình "Hôi lên là hôi lên",
(chừ) Chè xanh (rồi) mật ngọt "Hôi lên là hôi lên" (mà) thắm tình (non) nước non "Hôi lên là hôi lên".
- Kết cấu câu hò: 6 / (gạch chéo là hò cái ngắt để xố con "hôi lên là hôi lên")
4 / 4 /

( Chép nhạc - focus chưa làm)

+ Ai lên (ơ) Minh Hoá "hôi lên là hôi lên"(mà mình) quê mình "hôi lên là hôi lên",
(chừ) Chè xanh (rồi) mật ngọt "hôi lên là hôi lên" (mà) thắm tình (non) nước non "hôi lên là hôi lên".
- Kết cấu câu hò: 4 / 2 /
4 / 4 /

( Chép nhạc - focus chưa làm)

+ Ai lên (ơ) Minh Hoá "hôi lên là hôi lên" (mình) quê mình "hôi lên là hôi lên",
(chừ) Chè xanh"hôi lên là hôi lên"(rồi) mật ngọt "hôi lên là hôi lên" (mà) thắm tình "hôi lên là hôi lên " (non) nước non "hôi lên là hôi lên"
- Kết cấu câu hò: 4 / 2 /
2 / 2 / 2 / 2 /

( Chép nhạc cách hò thuốc theo lối ngắt từ 2 chữ trong câu 8 - focus chưa làm )

Trong một số trường hợp, người ta cũng có thể hò theo kiểu các kết cấu khác nữa, tuỳ thuộc vào bối cảnh, không gian và nội dung câu hò để ngắt nhịp, ngắt số từ trong câu hò cho thích hợp với người hò cái và người xố, như:
4 / 2 / 4 / 2 / 2 / 2 / 2 /
4 / 2 / 2 / , 6 / 2 / , 2 / 2 / 2 / 2 / ,v.v...
Một điều cần chú ý ở điệu hò thuốc cá là tất cả mọi người cùng làm một động tác đưa chày lên và giã chày xuống rập ràng, cùng một thời điểm, đúng vào lúc hát ở phách mạnh trong ô nhịp 2/4 của bản nhạc (kể cả người hò cái và tập thể hò xố). Đây là điểm khác nhau cơ bản của hò thuốc cá ở Minh Hoá với hò giã gạo ở Lệ Thuỷ.

Hò thuốc cá còn được sử dụng vào những công việc lao động tập thể nặng nhọc, như đầm đất thuỷ lợi, giao thông, đầm nền nhà, sân phơi...

Để đầm đất trên công trường, người ta thường dùng một khúc gỗ to, đường kính khoảng 2 - 3dm, cao khoảng 6 - 7dm (ngang tầm tay người đứng, cầm được), phía trên khúc gỗ người ta đóng hai thanh gỗ chắc thành hình chữ thập, ở đầu các thanh gỗ được bào trơn để cho 4 người đứng xung quanh cầm tay vào, cùng nhấc đầm lên rồi thả xuống một lúc được.

Xét về động tác, đây cũng là điểm khác nhau của hò thuốc cá với hò giã gạo, là bốn người cùng nhấc đầm lên, rồi cùng thả đầm xuống một lúc, chứ không như động tác khi hò giã gạo, là lần lượt từng người một giã chày xuống cối gạo.

Để có nhiều loại đầm, có khi người ta chỉ cần gắn trên khúc gỗ một thanh ngang cho 2 người cùng đầm (thường là nữ hoặc đôi nam nữ), khi dùng khúc gỗ nhỏ và nhẹ hơn loại đầm làm cho 4 người cùng đầm.

Đối với loại đầm đơn, mỗi người một cái đầm thì động tác đơn giản hơn, nhưng lực không đủ mạnh, nên ở những chỗ đất cứng, khó đầm cho đất phẳng xuống được, mà phải dùng loại đầm lớn 4 người hoặc hai người đầm nói trên mới có tác dụng.

Cách hò cái từ 2 - 4 từ để cho hò xố "hôi lên là hôi lên" rồi hò tiếp, rất phù hợp với những động tác như nhau trong lao động tập thể. Có lẽ qua thực tế nhiều năm lao động tập thể, nặng nhọc và cùng một động tác như nhau, người lao động vừa làm việc vừa hò, nên đã ngắt câu hò thành những tiết nhạc ngắn gọn như từng nhịp thở của người lao động vậy.

Tháng 2/1956 đến năm 1958, huyện Minh Hoá đã xây dựng đập thuỷ lợi Ba Nương đưa nước về đồng cho các xã Quy Hoá, Xuân Hoá... Dân công các xã trong huyện về đây để làm thủy lợi rất đông vui. Trong khi đầm đất, dân công đã sử dụng điệu hò thuốc cá để giữ nhịp cho rập ràng và để động viên khích lệ nhau trong khi lao động, nhằm quên đi khó khăn, mệt nhọc trên công trường.

Hiện nay, hò thuốc cá (có khi người ta chỉ gọi là hò thuốc), còn được diễn xướng trong các cuộc hội hè, đình đám, nơi sinh hoạt tập thể hoặc có lúc dùng để ru con, phổ biến nhất là ở các địa bàn: xã Quy Hoá, thị trấn Quy Đạt ngày nay và các xã Xuân Hoá, Yên Hoá.

Một điểm chúng ta cần nghiên cứu là: do không gian để hát điệu hò thuốc dần dần được đưa về vùng dân cư, mang tính lễ nghi, trang nghiêm, khoan thai, nên âm nhạc của điệu hò thuốc cũng đã có những biến đổi nhỏ: hát chậm hơn, nhẹ nhàng hơn, luyến láy nhiều hơn nên nghe uyển chuyển hơn và cùng một lúc ít người hát hơn so với những lúc lao động tập thể, như giã tèng bên suối hoặc đầm đất trên công trường thuỷ lợi, giao thông. Có lẽ vì vậy mà về tiết tấu, đặc biệt là phách mạnh, phách nhẹ cũng không phân biệt rõ ràng lắm. Nói đúng hơn là người hát có thể hát như nhịp 1/4, với tốc độ chậm, cường độ nhẹ nhàng, nghe có sức quyến rũ lòng người.

(chép nhạc một câu hò có nhiều luyến láy- Focus chưa làm.)

Đặc biệt, hò thuốc đã được vận dụng đưa vào diễn trên sân khấu hội diễn văn nghệ quần chúng và có khi đã được đặt lời mới hoặc sử dụng phần xố "hôi lên là hôi lên" đưa vào sáng tác ca khúc để trình diễn trên sân khấu chuyên nghiệp rất hiệu quả, như các ca khúc của nhạc sĩ Trần Hoàn, nhạc sĩ Dương Viết Chiến, nhạc sĩ Thái Quý, nhạc sĩ Hoàng Sông Hương...

[Xvetta]

Úi giời ôi, hay quá đi thôi! Chừ mới biết Hò thuốc cá là "hò khi làm thuốc độc chài cá"
Nhưng mà sao nhiều cái Focus chưa làm thế ạ? Anh làm cho xong đi rồi share bài ni qua trang chủ cho hoành tráng đi kìa!

P/S: Cái Tam Đảo to thế em ôm hết thế nào được mà bảo là của em?

[73N7.5678]

Dylan (luôn chứ ko @ nữa) Xvetta: Đây! Chụp ở Tam Đảo của O đó

Like father like son!
No table!

[73N7.5678]

Bác Focus có hay không bài hát "Hồ treo trên núi", hình như do bác Trần Hoàn sáng tác thì phải, viết về hồ Vực Nổi của Bố Trạch thì up lên đây cho mọi người thưởng thức hí

[focus]

Bác Focus có hay không bài hát "Hồ treo trên núi", hình như do bác Trần Hoàn sáng tác thì phải, viết về hồ Vực Nổi của Bố Trạch thì up lên đây cho mọi người thưởng thức hí

Bài: "Khúc hát về vực Nồi" của Trần Hoàn sáng tác 73N7.5678 ạh! Hiện tại mình chưa nghe thấy ai hát bài đó cả, mình chỉ có bản nhạc ở đây thôi. Ai có thì post nhé.
Chưa có bài hát về Bố Trạch thì mời các bác ghé luôn Tuyên Hóa hè. Đi Bố Trạch mà ghé Tuyên Hóa cũng được chơ rựa
Ngược chiều cước - Một sáng tác của Dương Viết Chiến, phỏng thơ Mai Khoa (một thượng tá An ninh của tỉnh Quảng Bình - Ông là một trong những nhà thơ khá nổi tiếng trong ngành An ninh Việt Nam). Bài hát với giai điệu khoan thai, tư tin âm vang rừng núi. Tuy mở đầu có hơi "dập dềnh khó đi" (lên vùng núi mà lại ) nhưng toàn bộ bài hát tiết tấu vẫn tình cảm mênh mang.

Ngược chiều sơn cước
Nhạc: Dương Viết Chiến
Lời: thơ Mai Khoa

Nhạc chất lượng 128 Kbps, hiện đang có trên host của QBO, Download bản nhạc ở đây >>>

[Xvetta]

Đăng bài ni hộ Xuxukalo nì, nghe bảo là hàng độc, hàng hiếm đó. Mời bà con thưởng thức!

Bài hát có nhịp điệu rộn ràng, không khí tươi mới. Đúng là hồ trên núi có khác, toàn những vần ao với nhịp cao cao...

Bài hát: Khúc hát Vực Nổi

Sáng tác: Trần Hoàn
Biểu diễn: Tốp ca

[tendresses]

Cái bài Hồ trên núi ni hồi bé hay được nghe . Tí quên mất
Hay thiệt. Hồ ngay cạnh nhà miềng

[Xé Váy]

Cái bài Hồ trên núi ni hồi bé hay được nghe . Tí quên mất
Hay thiệt. Hồ ngay cạnh nhà miềng

Khen hay mà nỏ thấy cảm ơn chi hè?!???
Mãi mới biết dùng stream để lấy link trực tiếp đó, lại edit mấy lần chớ phải đơn giản a

[tendresses]

Khen hay mà nỏ thấy cảm ơn chi hè?!???
Mãi mới biết dùng stream để lấy link trực tiếp đó, lại edit mấy lần chớ phải đơn giản a

Không phải quên đâu chj. Mãi nghe bài này quá nên send luôn bài viết lúc nào không hay
Không ngờ công sức của chj lại lớn lao và vất vã đến như thế .
Thanks
Hoa tươi hoa đẹp . Nhận thêm bó nữa nhé ( Mưa gió thế này hoa hiếm lắm đó)